Merkez Bankası, yılsonunda çekirdek enflasyonun %6-7 ve genel enflasyonun %9 olacağını öngörüyor
Merkez Bankası 2024 yılında ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 5,7-6,2 olacağını tahmin ediyor. Bu yılın ilk yarısında bütçe harcamaları geçen yıla göre %16 arttı. Harcamaların dinamikleri ılımlı bir bütçe açığını sürdürmek için gerekenden daha yüksek seyretmeye devam ediyor. Bu yılın sonuna kadar yurtdışından gelen transferlerin hacmi %20-25 artabilir.
Haziran ayında genel enflasyon yıllık %10,6 seviyesinde dururken meyve ve sebze fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşandı. Dış piyasalardaki fiyatların dinamikleri, ithalat enflasyonu üzerinde aşağı yönlü bir etki yapmaya devam ediyor. Bu, Merkez Bankası tarafından yayınlanan “2024 II. Çeyrek Para Politikası Değerlendirmesi” raporunda belirtilmektedir.
Makroekonomik Tahminler
Güncellenmiş tahminlere göre, 2024 yılındaki ekonomik büyümenin, %5,7-6,2 seviyesinde olması bekleniyor (Nisan tahminlerinden 0,5 puan daha yüksek).
Ekonomik büyüme tahmininin yukarı yönlü revize edilmesine katkıda bulunan ana faktörler, yılın ilk yarısındaki yüksek seviyedeki iç ve dış ekonomik faaliyet, yatırım akışında artış ve ana enflasyon bileşenlerindeki devam eden düşüş eğilimlerinin arka planında devam eden reel hane halkı gelirlerinde büyüme olarak belirtilmektedir.
Bütçe hedefleri doğrultusunda, Ekonomi Bakanlığı, birleşik bütçe açığının GSMH’ye oranının bu yıl %4’ü aşmayacağını ve 2025 yılında %3’e düşeceğini tahmin ediyor.
Dış Ticaret
Süregelen jeopolitik belirsizlikler ve bu yılın ikinci yarısında büyük merkez bankalarının para koşullarının hafifletilmesinin beklentisi nedeniyle altın talebi yüksek kalacak ve mevcut yüksek fiyat seviyesini destekleyecek. Bu da, ihracat büyümesinin yılın ikinci yarısında devam etme olasılığını artırır.
“Global olarak uranyum ve bakır fiyatlarının geçen yıla göre önemli ölçüde yüksek olması, bu madenlerin ihracatını desteklemektedir. Ek olarak, küresel pamuk hasadı için yüksek beklentiler, fiyatların düşmesine neden olabilir ve tekstil ihracat gelirlerini olumsuz etkileyebilir. Aynı zamanda, ortak ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesi, ihracat mallarına olan dış talebi artırır. Bu faktörlerden dolayı, genel ihracat büyümesinin %9-12 arasında olması ve altın hariç ihracat büyümesinin %11-13 arasında olması beklenmektedir,” Merkez Bankası değerlendirmesinde belirtilmektedir.
Global enflasyonun bir miktar düşmesi, dış durumun normalleşmesi, Çin’de üretici fiyatlarında deflasyon ve nispeten dengeli döviz kuru oluşumu, ithalat fiyatları üzerinde ekstra baskı olmayacağı olasılığını artırır. Mevcut eğilimlere göre, ithalatın yıl sonunda %10-12 seviyesinde, önceki tahminler seviyesinde olması beklenmektedir. Mali konsolidasyon ve dengeli kredi büyümesi bağlamında, ithalata baskı azalabilir.
Enerji kaynakları, petrol ve hizmetler ithalatının artmaya devam etmesi durumunda, makine ve ekipman ithalatının yüksek baz etkisi nedeniyle istikrar kazanması beklenmektedir.
Enflasyon
Bu yılın sonuna kadar çekirdek enflasyonun %6-7 seviyesinde olması ve genel enflasyonun da %9 seviyesinde olması beklenmektedir. Düşük tahmin, daha önce tahmin edilenden daha düşük çekirdek enflasyon ve meyve ve sebze fiyatlarının düşmesi beklentileri sayesinde sağlanmıştır. Enflasyon tahminlerindeki aşağı yönlü revize, talep kaynaklı enflasyon baskısının, tüketici faaliyetinin önümüzdeki çeyreklerde istikrarlı hale gelmesi nedeniyle azalması ve iç ve dış faktörlerden kaynaklanan risklerin azalması beklendiği için gerçekleştirilmiştir.
Transferler ve İş Gücü Piyasası
Bu yılın ocak ayından haziran ayına kadar toplam transfer akışı 6,5 milyar doları bulurken, geçen yılın aynı dönemine göre %25 arttı. Transferlerdeki önemli büyüme, geleneksel olarak yurtdışındaki işçi göçmenler tarafından kullanılan ülkelerin paralarının göreceli istikrarı, ücret artışı, çoğu ev sahibi ülkede yüksek ekonomik faaliyet ve istikrarlı iş talebiyle açıklanmaktadır.
2024 yılının sonuna kadar transferlerin %20-25 artması beklenmektedir.
Fiskal Durum
Ön verilere göre, bu yılın ilk yarısında devlet bütçe açığı 29 trilyon UZS oldu. Gelirler, geçen yılın aynı dönemine göre %18,3 artarak 121 trilyon UZS’ye yükselirken, harcamalar neredeyse 150 trilyon UZS’ye ulaştı (%16 artış). Aynı zamanda, harcamaların dinamikleri bütçe açığını ılımlı bir seviyede tutmak için gereken seviyenin üzerinde seyretmeye devam etti. Piyasa katılımcılarının, ikinci çeyrekte finansal koşulların hafifletileceği beklentileri nedeniyle, bütçe finansmanı kısmen iç kaynaklardan dış kaynaklara kaydırıldı. Mayıs ayında 1,55 milyar dolar değerinde Eurobond ihraç edildi.
