Özbekistan’da 2024 yılında 12 milyondan fazla siber saldırı kaydedildi
2024 yılında, Uzbekistan Siber Güvenlik Merkezi’ne göre 12 milyondan fazla korsan saldırı girişimi bildirdi, bu da 2023 yılında 11 milyondan artış gösterdi. Buna ek olarak, dolandırıcılık vakaları %34 artış gösterdi ve bütün dolandırıcılığa bağlı şikayetlerin yaklaşık %35’i ödeme kartı dolandırıcılıklarıyla ilişkilendirildi. Siber suçlular para çalmak için kötü amaçlı uygulamalar ve “Merhaba Anne” dolandırıcılığı dahil bir dizi taktik kullanıyorlar. En yaygın dolandırıcılık türleri nelerdir ve kurban olmaktan nasıl korunabilirsiniz? İşte detaylı bir bakış açısı Kun.uz’den.
Dolandırıcılıktaki artışın temel nedenlerinden biri banka kartı kullanıcılarının artmasıdır. Yılın başlangıcında, Özbekistan’da 40 milyon banka kartı kullanıcısı bulunurken, bu sayı o zamandan beri 55 milyonu aşmış durumda.
Suçluları tanımlamak ve siber dolandırıcılık yoluyla çalınan paraları geri almak son derece zordur. Bu, dolandırıcılığın dünyanın herhangi bir yerinden gerçekleşebileceği için tanımlama sürecini daha karmaşık hale getirmektedir.
Dolandırıcılık trendleri
Dolandırıcılık, pandemiden sonra çevrimiçi hizmetlerin büyük ölçüde kullanımının artmasıyla daha yaygın hale geldi. Geçmişte, çoğu dolandırıcılık telefon görüşmeleri aracılığıyla gerçekleşirken, suçlular banka çalışanları gibi davranarak kurbanlardan SMS yoluyla aldıkları tek kullanımlık kodları girmelerini istiyorlardı. Bu sayede suçlular, bankacılık bilgilerine erişebiliyorlardı. Ancak, bu tür şemaların payı %95’ten yaklaşık %12-13’e kadar ciddi şekilde azaldı.
Bugün, çoğu şikayet, Telegram mesajlaşma uygulaması üzerinden APK dosyaları aracılığıyla dağıtılan viral programlarla ilgilidir. Kullanıcılar genellikle bu bilinmeyen dosyaları, kendilerine yararlı uygulamalar olduğunu düşünerek indirirler. İndirildikten sonra bu programlar genellikle SMS mesajlarına, telefon görüşmelerine ve kişi numaralarına erişim gibi kritik izinler istiyorlar. Toplanan bilgi daha sonra suçluların sunucularına gönderiliyor.
“Merhaba Anne” dolandırıcılığı
Başka yaygın bir dolandırıcılık yöntemi “Merhaba Anne” dolandırıcılığıdır. Bu şemada suçlular, bir “akrabayı” trafik kazasına karışmış gibi yapıp durumu çözmek için para istiyorlar. Bu tür dolandırıcılıklar Tashkent’te yaygın olup özellikle Rusça konuşan sakinler arasında yaygındır. Bu dolandırıcılığı yapanların ülke dışından işlem yaptıkları düşünülmektedir, bu nedenle Özbekçe konuşan kişilere daha az saldırıda bulunulmaktadır.
Bu dolandırıcılığın kurbanları genellikle isimleriyle hitap edilir ve ev adresleri gibi kişisel bilgileri söylenir, bu da daha inandırıcı hale getirir. Ancak, bu tür bilgiler kolayca çevrimiçi olarak da edinilebilir.
Sahte transfer dolandırıcılığı
Yaygın bir aldatmaca, banka hesabınıza para aktarıldığına dair size bir SMS geldiğini bildiren bir mesaj almaktır. Kısa bir süre sonra, bilinmeyen bir arayan, paranın yanlışlıkla size aktarıldığını iddia eder ve geri göndermenizi ister.
Bu suçlular, size hisleri hareketlendirerek sempati yaratmaya çalışır – bu tür aslında son paraları olduğunu, işlerini kaybettiğini veya tıbbi tedavi için para ihtiyacı olduğunu iddia ederler. Bu, sizi dikkatinizi dağıtmak için yapılmış bir girişimdir. Bazı durumlarda, dolandırıcı size yardımınız için bir “bonus” olarak paranın küçük bir kısmını saklamanıza izin verebilir.
Bu tür durumlarda, kesinlikle hiçbir koşul altında para göndermeyin. Bunun yerine, bir hata olup olmadığını doğrulamak için bankanız ile iletişime geçin.
Suçluların etkisinden nasıl korunabilirsiniz
Her zaman bilgi kaynağını dikkatlice kontrol edin ve ziyaret ettiğiniz herhangi bir sayfanın web adresine dikkat edin. Eleştirel düşünün. Sahte haber hikayelerinin çoğu korku veya öfke gibi güçlü duyguları provoke etmek için tasarlanmıştır.
Suçlular genellikle kurbanlarını manipüle etmek için psikolojik taktikler kullanırlar, acele etme hissi yaratır ve hemen harekete geçilmesini talep ederler. Banka çalışanları gibi davranan ve size hesabınızdan para çekilmeye çalışıldığını iddia eden suçlular sizi hemen “güvenli bir hesaba” parayı transfer etmeye zorlarlar. Bu talimatları asla takip etmeyin: hiçbir koşulda para transferi yapmayın, şüpheli uygulamaları yüklemeyin ve sağlanan bağlantılara asla tıklamayın.
Ayrıca, CVC/CVV’niz (kartınızın arkasındaki üç rakamlı kod), PIN kodları veya herhangi bir doğrulama kodlarını içeren kişisel bilgiler veya banka kartı bilgilerinizi asla paylaşmayın. Unutmayın, yasal şirketler asla telefon veya SMS aracılığıyla sizden şifre veya erişim kodları istemez.
