Türk Uçak Gemisi’ne uçaklar nasıl inecek? STOBAR nedir?
Yerli Uçak Gemisi için tasarım faaliyetleri, son Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) sırasında alınan karara binaen başlatıldı. Türk Uçak Gemisi, STOBAR sistemini kullanacak.
STOBAR, “Short Take-Off But Arrested Recovery (Kısa Kalkış Ancak Yakalama İle İniş)” anlamına gelir ve uçak gemilerinde kullanılan bir uçak kalkış ve iniş sistemi türüdür. Bu sistem, mesafeden kalktığı ancak iniş sırasında kanca ve yakalama kabloları kullanılarak durmalarının sağladığı bir sistemdir.
STOBAR sistemi, uçak gemilerinde kullanılan birkaç farklı kalkış ve iniş sistemi türünden biridir. Diğerleri arasında CATOBAR (Catapult Assisted Take-Off But Arrested Recovery) ve STOVL (Short Take-Off and Vertical Landing) bulunur. STOBAR sistemi, uçakların kalkış sırasında bir rampadan kısa bir mesafe boyunca hızlanmasını sağlar. Uçak gemiside, uçağın kalkış sırasında hızlanmasına yardımcı olmak için bir rampa bulunur. Ancak, uçak iniş sırasında yakalama kabloları kullanarak durur.
STOBAR sistemi, CATOBAR sistemine göre daha basit bir tasarıma sahiptir ve daha az alana ihtiyaç duyar. Bu nedenle, STOBAR sistemi genellikle daha küçük uçak gemilerinde kullanılır. Katapultun yer aldığı CATOBAR sistemi, daha büyük uçak gemilerinde kullanılır ve uçakların daha ağır yükler taşımasına izin verir. STOBAR sistemi, özellikle Rusya ve Hindistan gibi ülkelerin uçak gemilerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
STOBAR ve CATOBAR sistemlerini kullanan bazı uçak gemileri şunlardır:
1. STOBAR (Short Take-Off But Arrested Recovery) Sistemini Kullanan Gemiler:
INS Vikramaditya (Hindistan): Hindistan Donanması’na ait INS Vikramaditya, STOBAR sistemini kullanmaktadır. INS Vikramaditya, MiG-29K savaş uçaklarını bünyesinde bulunmaktadır.
Çin Uçak Gemileri de STOBAR kullanmaktadır.
2. CATOBAR (Catapult Assisted Take-Off But Arrested Recovery) Sistemini Kullanan Gemiler:
USS Gerald R. Ford (ABD): USS Gerald R. Ford, Amerika Birleşik Devletleri Donanması’nın en yeni uçak gemisidir ve CATOBAR sistemini kullanmaktadır. Bu gemi, Nimitz sınıfı uçak gemilerinin yerini alacak şekilde tasarlanmıştır. USS Gerald R. Ford; F-35, F/A-18E/F Super Hornet, E-2D Advanced Hawkeye ve C-2A Greyhound gibi uçakları barındırabilir.
Charles de Gaulle (Fransa): Charles de Gaulle, Fransız Donanması’na ait bir uçak gemisidir ve CATOBAR sistemini kullanır. Bu gemi, Fransız Donanması’nın tek uçak gemisidir ve Rafale M ve E-2C Hawkeye gibi uçakları barındırabilir.
Cavour (İtalya): Cavour, İtalyan Donanması’na ait bir uçak gemisidir ve CATOBAR sistemini kullanır. Bu gemi, İtalyan Donanması’nın tek uçak gemisidir ve AV-8B Harrier II ile F-35B Lightning II gibi uçakları barındırabilir.
Queen Elizabeth (Birleşik Krallık): Queen Elizabeth Sınıfı, Birleşik Krallık Kraliyet Donanması’na ait iki uçak gemisinden oluşur: HMS Queen Elizabeth ve HMS Prince of Wales. Bu gemiler, CATOBAR sistemini kullanır ve F-35B Lightning II gibi uçakları barındırabilir.
Türk Uçak Gemisi
Edinilen bilgiye göre yerli uçak gemisi; 285 metre tam boya, 68 metre genişliğe, 60 bin ton deplasmana, 25 knots hıza, COGAG tahrik sistemine, STOBAR uçak kalkış/iniş sistemine ve 10.1 metre su çekimine sahip olacak şekilde tasarlanıyor.
Halihazırda Türk Donanması’nın envanterinde bulunan TCG ANADOLU Amfibi Hücum Gemisi’ne, tedarik edilmesi durumunda F-35B gibi dikey iniş/kısa kalkış özelliğine sahip savaş uçakları konuşlandırılabiliyor. Öte yandan 232 metre uzunluğundaki gemiye, KIZILELMA ve Bayraktar TB3 gibi insansız platformların konuşlandırılması planlanıyor. Yerli Uçak Gemisi’ne ise çok daha geniş bir kategorideki savaş uçakları iniş/kalkış yapabilecek.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
Türk Deniz Kuvvetleri’nin envanterine katılan TCG Anadolu, Türk Uçak Gemisi’ne uçaklar nasıl inecek? STOBAR nedir?
Türkiye’nin deniz gücünü artırmak amacıyla inşa edilen ve geçtiğimiz günlerde denize indirilen TCG Anadolu, Türk Deniz Kuvvetleri’nin en büyük gemisi olma özelliğine sahip. Hem helikopter hem de savaş uçağı taşıma kapasitesine sahip olan bu gemi, ülkemizin savunma kapasitesini artırmak adına büyük bir öneme sahip. Ancak, geminin uçakları taşıma ve iniş kalkış yapma konusunda nasıl bir sisteme sahip olduğu merak konusu oldu.
TCG Anadolu, STOBAR (Ski-Jump Takeoff But Arrested Recovery) sistemine sahip bir uçak gemisi olarak tasarlandı. Bu sistem, uçakların kalkış yaparken bir rampa ile desteklenmesini sağlayarak, daha kısa bir mesafeden havalanmalarını mümkün kılıyor. Aynı zamanda gemiye iniş yapan uçaklar için de bir yakalama sistemi bulunuyor. Bu sayede, gemi hareket halindeyken bile uçakların iniş yapmasına imkan tanınmış oluyor.
STOBAR sistemi, daha önce Rusya ve Hindistan gibi ülkelerin uçak gemilerinde kullanılmış ve başarılı sonuçlar vermiş bir sistemdir. Bu sistem sayesinde, TCG Anadolu’nun uçaklarını taşıma ve operasyon yetenekleri oldukça artırılmış durumda. Geminin içinde yer alan uçuş güvertesi de, bu amaca yönelik olarak özel olarak tasarlanmış durumda.
STOBAR sistemine sahip Türk Uçak Gemisi’ne F-35B dâhil olacak mı sorusu da merak edilen konular arasında yer alıyor. F-35B, kısa pistlerden kalkış yapabilen ve dikey iniş yapabilen bir savaş uçağı modelidir. TCG Anadolu’nun STOBAR sistemi sayesinde bu tip uçakların da kullanılmasının mümkün olduğu belirtiliyor.
Türk Deniz Kuvvetleri’nin sahip olduğu bu yeni gemi, ülkenin savunma kabiliyetini önemli ölçüde artıracak gibi görünüyor. Hem hava kuvvetleri hem de deniz kuvvetleri açısından önemli bir stratejik öneme sahip olan TCG Anadolu’nun, STOBAR sistemine sahip olması da bu etkisini artırmış durumda. Umarız ki Türk Uçak Gemisi, ülkemizin güvenliği için önemli bir rol oynar ve hava operasyonlarında başarılı sonuçlar elde eder.
