Yabancı Bakan: Kazaklar ve Macarlar açıkça ilişkili halklardır
Kazaklar ve Macarlar açıkça akraba halklardır ve bu nedenle stratejik ilişkiler kurmaları kolaydır diyen Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Cuma günü Astana’da Türk Devletleri Örgütü’nün dışişleri bakanları toplantısına katıldıktan sonra Kazak televizyon kanalına verdiği röportajda söyledi.
Silk Way TV’ye konuşan Szijjártó, Ukrayna’daki savaşla ilgili olarak Avrupa Birliği’nin planını yeniden düzenlemesi gerektiğini tekrarladı. Yeni plan ateşkes, barış görüşmeleri ve barış anlaşması, yeni bir Avrupa güvenlik mimarisi geliştirme olmalıdır ve bu yeni mimari Ukrayna’ya güvenliği sağlamalı ve Rusya için de kabul edilebilir olmalıdır. Turkiye ve Orta Asya arasında ekonomik bir bağlantıyı garanti etmelidir. Merkezi Asya’da güvenlik olmazsa, Avrupa hiçbir zaman güvende olmayacak, “ilişkilerimiz gelecekte çok daha güçlü olmalı” dedi.
Szijjártó, Türk devletlerinin dünyada blokların yeniden ortaya çıkmasının önlenmesinde önemli bir rol oynayabileceğini söyledi ve Macaristan’ın hâlâ küresel ilişkileri sürdürme amacında olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanı, ülkelerin savaşları sona erdirmenin ve barışı geri getirmenin anahtarı olan karşılıklı saygı temelinde işbirliğine geri dönmesini istediğini söyledi ve Macaristan’ın gözlemci statüsü bulunan ve uluslararası işbirliği için mükemmel bir platform olan Türk devletleri topluluğunu övdü.
İki ülke arasındaki ikili ilişkiler hakkında konuşan Szijjártó, enerji sektöründe 2014 yılında imzalanan stratejik ortaklık anlaşmasını ve bu alanın Macaristan-Kazakistan işbirliğindeki önemini vurguladı. “Bu yıl, anlaşmanın uygulanmasında en başarılı olanı oldu” dedi.
Macar petrol ve gaz şirketi MOL, Kazak ve Çin ortaklarıyla aralık ayında sahip olduğu gaz sahasında doğal gaz çıkarmaya başlayabilir, dedi Szijjártó. Bu yıl Macaristan’ın Kazakistan’dan 630 bin ton petrol satın aldığını ve petrol ithalat kaynaklarını çeşitlendirmek için ilave alımlar planladığını belirtti. Dışişleri Bakanı, Kazakistan’dan yapılan petrol teslimatlarının, AB yaptırımlarının yalnızca Rusya’dan yapılan teslimatlara uygulandığı noktadan da son derece önemli olduğunu belirtti.
Szijjártó, Macaristan’ın dört on yıldır nükleer enerji kullandığını ve büyük deneyime sahip olduğunu, Kazakistan’ın ise büyük uranyum rezervlerine sahip olduğunu belirterek, nükleer işbirliğinde büyük potansiyel olduğunu belirtti.
Macar bir şirketin, Kazakistan’ın Taraz kentindeki yeşil geçişe katılarak bir güneş enerjisi parkı inşa ettiğini ve elektrikli otobüsler tedarik ettiğini belirten Szijjártó, “projenin ülke geneline yayılabileceğini” umduğunu söyledi.
Dışişleri Bakanı, bir başka Macar devletine ait elektrik şirketinin, Kazakistan’da üç elektrik santralinde zaten kullanımda olan kuru soğutma sistemlerine ek olarak diğerlerini de tedarik edeceğini belirtti.
Eğitim konusunda Szijjártó, Macaristan’ın önümüzdeki üç yıl boyunca Kazak öğrencilere ek olarak 250 devlet bursu sunma konusunda işbirliği anlaşması imzalandığından bahsetti.
Ayrıca, iki ülkenin Birleşmiş Milletlerdeki işbirliğine de değinen Szijjártó, Macaristan’ın Kazakistan’ın Semey’i nükleer test alanının rehabilite edilmesi inisiyatifini ve ülkenin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) tam üyelik başvurusunu desteklediğini belirtti.
